پيشگفتار مجربات اكبرى ، اثر حكيم محمد اكبر ارزانى دهلوى ( محمد اكبر بن مير مقيم ) ، كتاب گرانقدر و ارزشمندى در طب سنتى است . مؤلف اين اثر از مشاهير حكما و اطباى متبحر قرن يازدهم و دوازدهم هجرى قمرى به شمار مى رفت . حكيم ارزانى ، در زمان سلطنت اورنگ زيب عالمگير ، شيراز را به قصد هند و دربار فرهنگ پرور اورنگ زيب ترك گفت . او ، با غور و تفحص در متون فلسفى و طبيعى قدما و معاصران عهد خويش و همچنين كتب طبى و كسب تجربه هاى علمى و عملى فراوان ، در طى سال هاى متمادى ، صاحب ذخاير و گنجينه هاى كامل و ماندگار در علم طب شد . در كتاب مجربات ، به بيان انواع امراض و بيمارى ها و در پى آن به راه كارهاى گوناگون در معالجه و درمان بيمارى ها پرداخته و همچنين مفصل دربارهء ساخت و تهيهء انواع داروها و تركيبات آنها توضيح داده است ؛ به طورى كه مى توان اين كتاب را به نوعى با عنوان « من لا يحضره الطبيب » نيز نام برد و از آن بهره مند شد . ارزانى تأليفات ديگرى به زبان فارسى دارد و مشهورترين آنها بدين قرار است : ميزان الطب ، بحر الجواهر مفرح القلوب ، قرابادين قادرى ، حدود الامراض ، طب النبى ( ع ) ، طب اكبرى ، مجربات اكبرى